Top: International: Türkçe: Kültür ve Sanat

Pages

Kültür

Kültür, Türkçede pekçok kullanım şekli olan bir kelime ve karışık bir kavramdır. Türk Dil Kurumu'na göre kelime anlamı; Tarihsel, toplumsal gelişme süreci içinde yaratılan bütün maddi ve manevi değerler ile bunları yaratmada, sonraki nesillere iletmede kullanılan, insanın doğal ve toplumsal çevresine egemenliğinin ölçüsünü gösteren araçların bütünüdür.

Sosyolojik olarak, bir topluma veya halk topluluğuna özgü düşünce ve sanat eserlerinin bütünü de o toplumun kültürüdür.

İnsanlar için de, muhakeme, zevk ve eleştirme yeteneklerinin öğrenim ve yaşantılar yoluyla geliştirilmiş olan biçimi o kişinin kültürüdür. Geniş bir anlamla, bireyin kazandığı bilgiyi ifade etmek için de kullanılır.

Kültür kelimesi Latince culturadan gelir. Cultura, inşa etmek, işlemek, süslemek, bakmak anlamlarına gelen colere'den türetilmiştir. Örnegin Romalılar 'mera işlenmesine' agri cultura demişlerdir (İngilizcedeki tarım anlamina gelen kelime:agriculture)

İsa'dan once 45 yılında baska bir anlam daha oluştu. Ciceronun 'Tusculanae Disputationes' kitabında filizofiyle ilgili bir diyalog vardır. Bir ögrenci filozofinin gerekliligi hakkında tereddutleri vardır, cünkü 'filozoflar sefil, uçarı bir hayat sürerler'. Cicero cevaplar:'her 'işledigin meranın' ürün vermedigi gibi her 'işledigin ruh' da ürün vermez. Ama 'ruhun işlenmesi' filozofidir.((cultura animi)

Rönesanstan itibaren Cicero'nun cultura animi'si özellikle 'ruhun şekillenmesi'anlamında kullanılır oldu. Bu böyle 18nci yuzyıla kadar surdu. Bu yuzyılda gitgide bir eylem olarak kullanımdan çıktı ve daha çok 'oluşum' manasında bir isme donüştü.

Bir toplumda geçerli olan ve gelenek halinde devam eden her türlü duygu, düşünce, dil, sanat, yaşayış unsurlarının tümüne denir Kültür özümlenmesi, belli bir kültüre bağlı fertlerin topluluğun, coğrafi bir değişiklik(göç) ve ya farklı kültürü olan fertlerle karşılaşması sonunda, ayrı kültürlerle ilişi kurması ve bu kültürün tüm olarak ve ya kısmen benimsenmesidir. Kabileler arası kültür özümlenmesi sonucu, kültürlerden her birinin temel özellikleri arasında bir benzeşme ortaya çıkar.

Kültür teriminin günümüzdeki anlamı ile ilk kez 17. yüzyıl da Samuel Pufendorf kullanmıştır. Ona göre kültür doğaya karşıt olan ve belli bir toplumsal bağlam içinde ortaya çıkan tüm insan esaslarıdır. XVIII. yüzyılın sonunda Kant’ ta da bu görüşle karşılaşılmıştır; Kant, kültürü, insanın kendi mantıklı doğasından ötürü özgürce gerçekleştirebileceği ereklerin/amaçların tümü olarak tanımlamıştır.

Daha çok Anglosakson(5. ve 6. yy da büyük Britanya'yı ele geçiren Cermen ırkından oymaklara verilen ad) nitelikli olan çağdaş kültür görüşü, aydınlanma çağında oluşmuştur. Çağdaş kültür kavramının gerçek yaratıcısı olan Herder, kültürü bir ulusun, bir halkın ya da bir topluluğun yaşam biçimi olarak tasarlamakla bu kavrama tarihsel boyutunu kazandırmıştır. Kültürün görüngübilimsel bir tanımını vermek daha kolaydır, kültür insan türüne özgü, dolayısı ile evrensel, toplumsal ve tarihsel bir görüngüdür.


Sanat

Sanat, en kaba anlamıyla, yaratıcılığın ve/veya hayalgücünün ifadesi olarak anlaşılır.

Tarih boyunca neyin sanat olarak adlandırılacağına dair fikirler sürekli değişmiş, bu geniş anlama zaman içinde değişik kısıtlamalar getirilip yeni tanımlar yaratılmıştır. Bugün sanat terimi birçok kişi tarafından çok basit ve net gözüken bir kavram gibi kullanılabildiği gibi akademik çevrelerde sanatın ne şekilde tanımlanabileceği, hatta tanımlanabilir olup olmadığı bile hararetli bir tartışma konusudur. Açık olan nokta ise sanatın insanlığın evrensel bir değeri olduğu, kısıtlı veya değişik şekillerde bile olsa her kültürde görüldüğüdür.

Sanat sözcüğü genelde görsel sanatlar anlamında kullanılır. Sözcüğün bugünkü kullanımı, batı kültürünün etkisiyle, ingilizcedeki 'art' sözcüğüne yakın olsa da halk arasında biraz daha geniş anlamda kullanılır. Gerek İngilizce'deki 'art' ('artificial' = yapay), gerek Almanca'daki 'Kunst' ('künstlich' = yapay) gerekse Türkçe'deki Arapça kökenli 'sanat' ('suni' = yapay) sözcükleri içlerinde yapaylığa dair bir anlam barındırır. Sanat, bu geniş anlamından Rönesans zamanında sıyrılmaya başlamış, ancak yakın zamana kadar zanaat ve sanat sözcükleri dönüşümlü olarak kullanılmaya devam etmiştir. Buna ek olarak Sanayi Devrimi sonrasında tasarım ve sanat arasında da bir ayrım doğmuş, 1950 ve 60'larda popüler kültür ve sanat arasında tartışma kaldıran bir üçüncü çizgi çekilmiştir.



 All text is available under the terms of the GNU Free Documentation License. (See Copyright Policy for details.) 
© Open-Site Foundation, Inc.
Hosted by Android Technologies, Inc. the medical robotics news source.
Visit our sister sites dmoz.org | mozilla.org | chefmoz.org | musicmoz.org